Ăn chay giúp phòng nhiều bệnh tật

Lời dẫn: Con người ăn chay vì nhiều lý do, bao gồm sức khỏe, niềm tin tôn giáo, mối để ý về quyền lợi động vật hoặc góp phần bảo vệ trái đất.

Tuy nhiên, không phải ai cũng được “suôn sẻ” với chính sách ăn chay của mình. Một số người gặp không ít khó khăn do tin tưởng lựa chọn một chính sách ăn chay. Lý do vì họ chưa hoàn toàn hiểu biết về vấn đề ăn chay cũng như chưa có một kế hoạch ăn chay hợp lý. Ngoài ra, những người xung quanh họ hay cộng đồng cũng có những hiểu biết khiêm tốn vào ăn chay, do vậy vô tình hoặc cố tình làm ảnh hưởng đến việc ăn chay của họ.

Bài viết phân phối những thông tin ở góc độ khoa học và bàn luận xung quanh khiếu nại ăn chay giúp mọi người hiểu biết hơn về vấn đề này. Từ đó, người đang ăn chay có thể tự tin tiếp diễn duy trì chính sách ăn này và có ý tưởng về 1 kế hoạch ăn chay hợp lý hơn. Những người chưa ủng hộ việc ăn chay có thể có cái nhìn khác về khiếu nại này hoặc có cái nhìn rộng hơn vào vấn đề ăn uống của loài người.

Kỳ 1: Thay đổi tư duy vào ăn chay!

Con người ăn chay vì nhiều lý do, bao gồm sức khỏe, niềm tin tôn giáo, mối để ý về quyền lợi động vật hoặc việc dùng kháng sinh và hormone trong chăn nuôi, hay họ muốn ăn theo cách mà tránh sử dụng quá nhiều tài nguyên môi trường cũng như để bảo vệ trái đất. Một số người theo 1 chế độ ăn uống chính yếu là ăn chay, vì họ không có đủ khả năng để ăn thịt. Ăn chay đã trở nên hấp dẫn hơn và dễ tiếp cận, nhờ vào sự sẵn có quanh năm của sản phẩm tươi.

Trong những năm sắp đây, các nghiên cứu đều khẳng định những lợi ích sức khỏe của việc ăn chay với 1 kế hoạch hợp lý. Ngày nay, ăn thực vật được công tiếp nhân là không duy nhất hàm lượng dinh dưỡng đầy đủ mà còn là chính sách ăn uống để giảm nguy cơ mắc nhiều bệnh mãn tính như bệnh tim mạch, cao huyết áp, tiểu đường tuýp 2.

Tuy nhiên, hiện nay, số lượng người chọn chế độ ăn này trên toàn cầu vẫn chỉ là thiểu số (Theo thống kê năm 2014, tỷ lệ người ăn chay chiếm 2 - 5% dân số Hoa Kỳ tùy theo cách thức ăn chay). Do vậy, những người chọn chế độ ăn này gặp không ít khó khăn để giải quyết các tình huống phát sinh từ cách ăn uống khác nhau với rất nhiều những người xung quanh (bạn bè, đồng nghiệp, người thân trong gia đình). Nhiều người bị phản đối mạnh mẽ do quyết định theo chính sách ăn này và dẫn đến những mâu thuẫn không đáng có. Sở dĩ để dẫn tới 1 kết quả như vậy, điều đầu tiên do người ăn chay chưa chuẩn bị tâm lý thật tốt cho mọi người, đặc biệt là những người thân sát bên cạnh mình.

Điều thứ hai, do cộng đồng còn nhiều người chưa hiểu biết về ăn chay. Hoàn toàn dựa trên thói quen lâu đời của loài người về 1 chế độ không ăn chay từ trước đến giờ để nhận định và kết luận. Họ thường cho rằng “ăn chay thiếu chất”, “ăn chay bị thiếu máu, bủn rủn chân tay”, “ăn chay không tạo được cơ bắp khỏe mạnh”… Đây hoàn toàn là những kết luận không có căn cứ khoa học mà cộng đồng tự đưa ra và tự cài đặt trong suy nghĩ của mình. Họ không được tiếp cận với những nghiên cứu vào ăn chay, cũng như không được hướng dẫn bởi bất cứ chuyên gia dinh dưỡng nào cụ thể là chuyên gia về ngành nghề ăn chay nên mới có những đánh mức giá như vậy. Con người thường có xu thế tin theo những gì họ “muốn tin”, nếu 1 số người thích ăn thịt và lâu nay nay gia đình họ ăn hầu hết thịt thì họ “muốn tin” rằng 1 chế độ ăn tốt nhất thì không thể thiếu thịt. Và lẽ thường tình, con người ta rất nhiều tin theo những gì mà người ta thấy quen thuộc, thấy thật phổ biến trong đại rất nhiều ở toàn cầu xung quanh.

Thực tế lại khác, chân lý hay những điều giúp con người sống tốt đẹp, bền vững, đạt được hạnh phúc bền lâu không hẳn thuộc về rất nhiều (thậm chí tuyệt đại đa số) hay những gì vô cùng quen thuộc, rất đỗi tự nhiên đang xảy ra xung quanh. Mọi người cần hết sức lưu ý điều này để có 1 lối tư duy thích hợp vào mọi việc trong xã hội ngày nay.

Theo Hiệp Hội Dinh dưỡng Hoa Kỳ: “Chế độ ăn chay, bao gồm cả ăn thuần chay, với 1 kế hoạch hợp lý, là chế độ ăn khỏe mạnh, đảm bảo dinh dưỡng đầy đủ, và có thể mang lại ích lợi trong việc phòng ngừa và điều trị một số bệnh. Một chế độ ăn chay đúng cách thích hợp cho mọi người trong mọi giai đoạn của cuộc đời kể cả khi mang thai, thời kỳ cho con bú, trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ, người trưởng thành và cho cả vận động viên” (Ghi chú: Ăn thuần chay - Vegan là không sử dụng bất kỳ sản phẩm nào có nguồn gốc động vật trong khẩu phần ăn như thịt, trứng, sữa…. Link tài liệu: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19562864)

Trong hướng dẫn chính sách ăn uống của Mỹ năm 2010, Bộ Nông Nghiệp và Bộ Y tế & Dịch vụ Nhân sinh Hoa Kỳ đã đề xuất một chế độ thích ứng ăn chay, bao gồm một chính sách ăn chay cân bằng. Đồng thời, trong Hướng dẫn đưa ra 1 số bằng chứng từ các nghiên cứu vào ăn chay: “Trong các nghiên cứu tiến cứu đối với người trưởng thành, so với chế độ không ăn chay, chính sách ăn chay có liên quan tới giảm nguy cơ các bệnh tim mạch và tỷ lệ tử vong thấp hơn. Một vài thử nghiệm lâm sàng đã chứng minh rằng chế độ ăn chay giúp giảm huyết áp. Những đặc điểm này và 1 số yếu tố lối sống khác liên quan đến chính sách ăn chay có thể nỗ lực các kết quả sức khỏe tích cực. (Link tài liệu:https://health.gov/dietaryguidelines/dga2010/dietaryguidelines2010.pdf)

Thêm vào đó, trong một báo cáo năm 2010, Liên Hợp Quốc kêu gọi toàn thế giới chuyển sang ăn thuần chay. Trong báo cáo, Liên Hợp Quốc tuyên bố: "Với dân số toàn cầu đang tiến dần tới 9,1 tỉ người, chế độ ăn nhiều thịt và sữa kiểu phương Tây là không bền vững. Toàn thế giới chuyển sang ăn Thuần Chay là phương án sống còn để cứu toàn cầu khỏi nạn đói, sự kiệt quệ nhiên liệu và những tác động tồi tệ nhất lên biến đổi khí hậu".

Báo cáo của Liên Hợp Quốc cốt yếu đề cập tới khía cạnh lương thực và biến đổi khí hậu. Nhưng như vậy cũng đủ để thấy tầm cần phải có của việc chuyển sang chính sách ăn chay với việc “cứu thế giới”.

(Còn nữa...)

Lưu Thị Kim Oanh